Nieuws

Beste VROM’ers, medewerkers van Cordaid en andere aanwezigen,

Allereerst wil ik minister Van der Laan verontschuldigen. Hij is, tot zijn spijt, helaas verhinderd deze tentoonstelling te openen. Hij heeft mij gevraagd zijn honneurs waar te nemen en dat doe ik natuurlijk graag.

Het project Urban Matters van ontwikkelingsorganisatie Cordaid laat zien dat er ook elders in de wereld stadsdelen zijn die wij doorgaans probleemwijken of Vogelaarwijken noemen. Bij Urban Matters gaat het om wijken in drie grote steden:

• Philippi in Kaapstad,
• Manyatta in Kisumu, de derde stad van Kenia
• en de wijken Mejicanos en Soyapango in San Salvador, de hoofdstad van El Salvador.

Fraaie namen, maar het zijn wel sloppenwijken. Ik hoef u niet uit te leggen dat de mensen daar het nog veel slechter hebben dan de bewoners van onze probleemwijken.

Voor ons doodnormale zaken als schoon drinkwater, elektriciteit, verwarming, riolering en het ophalen van afval ontbreken er bijna allemaal. Dan heb ik het nog niet eens over de hoge werkloosheid en het vaak totale gebrek aan veiligheid.

Natuurlijk: via ontwikkelingssamenwerking en dankzij organisaties als Cordaid zijn de leefomstandigheden van mensen in Derde-Wereldlanden in de loop der jaren verbeterd. Wat het project Urban Matters bijzonder maakt is de gekozen aanpak: op wijkniveau werken alle betrokken partijen – bewoners, bedrijven en lokale overheid – samen aan het oplossen van de problemen. Net zoals we het in de Nederlandse probleemwijken doen.

Die lokale partijen krijgen ondersteuning van Nederlandse bedrijven en organisaties. Niet met geld, maar met kennis, ervaring en menskracht helpen ze hun lokale partners.

Zo gaat een Amsterdamse vastgoedorganisatie in San Salvador kijken of daar sociale woningbouw mogelijk is. In Kisumu gaan een waterleidingbedrijf en een waterschap meehelpen met de aanleg van een drinkwatervoorziening. En in Kaapstad helpt een bedrijf dat gespecialiseerd is in wijkinrichting en wijkvernieuwing, de bewoners van Philippi om fondsen te werven en sponsors te zoeken voor allerlei verbeteringen van hun wijk. De rol van Cordaid is ervoor zorgen dat de Nederlandse en de plaatselijke partijen met elkaar in contact komen.

Ook duurzaamheid is een belangrijk aspect van Urban Matters. Eén van de redenen dat VROM dit project steunt met 600.000 euro. Dan komt het mooi uit dat deze tentoonstelling hier in het gebouw wordt geopend tijdens de VROM-week van de Duurzaamheid. Daarin besteden we extra aandacht aan duurzaamheid in het beleidswerk en in de bedrijfsvoering van VROM. Morgen is de nationale Dag van de Duurzaamheid en ook daar draagt deze tentoonstelling aan bij.

Duurzaamheid in de drie genoemde steden gaat niet over woningisolatie, dubbel glas of besparen op elektriciteitsgebruik, maar over heel basale zaken als goede afvalverwerking, veilig drinkwater en hygiënische toiletten. Daarmee voorkom je milieuvervuiling en ziektes. En als de mensen hun huizen kunnen verwarmen met elektriciteit of gas, hoeven ze geen vuurtjes meer te stoken. Dat scheelt weer luchtvervuiling en boskap.

Op zo’n manier wordt het leven van de mensen een stuk aangenamer en het is ook goed voor de kwaliteit van de leefomgeving. Zeker in grote steden in de Derde Wereld is dat belangrijk, want die groeien heel hard. Volgens sommige schattingen zelfs met een miljoen mensen per week.

Nu is verstedelijking een proces dat al duizenden jaren aan de gang is. Maar het ging nog nooit zo snel en massaal als nu. De verwachting is dat in 2030 zo’n 60 procent van de wereldbevolking in steden woont, van wie één op de drie mensen in een sloppenwijk.

Daarom is Urban Matters zo’n goed project. Op een heel praktische manier wordt er iets gedaan aan de verbetering van de leefomstandigheden in sloppenwijken.
Urban Matters is als project nog te pril om al te kunnen spreken van concrete resultaten, maar er zijn allerlei plannen in de maak. Ik hoop dat de mensen in de sloppenwijken daar snel iets van gaan merken. En ook dat zij er vanaf het begin bij worden betrokken.

Want dat is echt heel belangrijk: je moet altijd de bewoners bij de wijkaanpak betrekken. Zij moeten kunnen meepraten, meedenken en meebeslissen. Dat is cruciaal voor het slagen van zo’n project. Omdat de bewoners hun wijk als geen ander kennen, komen ze vaak met de beste ideeën en oplossingen.

Ik ga er van uit dat Cordaid dat aspect in Urban Matters veel aandacht geeft. Ik weet dat het inherent is aan dit project, maar ik kan het niet genoeg benadrukken: om de mensen in de wijk draait het, zowel in de Derde Wereld als bij ons. Ik wens Cordaid daarom veel succes met Urban Matters en ik hoop dat de tentoonstelling over dit project veel aandacht trekt.

Dank u wel.